YẾU TỐ NGOẠI LAI TRONG CHIẾN TRANH BIÊN GIỚI VIỆT – TRUNG 1979

Nguyễn Thị Mai Hoa

Chiến tranh Việt –Trung (1979) là một cuộc chiến tranh hạn chế về không gian và thời gian giữa hai nước XHCN mà ẩn đằng sau nó là hai trục XHCN (Bắc Kinh – Phnompenh; Hà Nội – Moscow). Sở dĩ liên quan đến cuộc chiến có “hai trục XHCN” là bởi hai nước trực tiếp tham chiến đều phải dàn lực ra hai hướng (dù mức độ có khác nhau), tính đến mối đe dọa từ hai phía đều là những lực lượng trong cùng phe XHCN: Trung Quốc tấn công Việt Nam nhưng luôn nghe ngóng phản ứng của Liên Xô; Việt Nam chống trả Trung Quốc song vẫn phải tiếp tục đối phó với Khơme đỏ ở phía Tây Nam. Nói cách khác, liên quan đến cuộc chiến tranh Trung –Việt (1979) xuất hiện “một tam giác cấp vùng bao gồm Campuchia, Việt Nam và Trung Quốc và một tam giác liên lục địa bao gồm Việt Nam, Trung Quốc và Liên bang Xô viết”[1]. Rút từ hai loại hình tam giác đó và xung quanh chúng tồn tại, xuất hiện, dao động hàng loạt các yếu tố ngoại lai khác nhau với sự ảnh hưởng, tác động trên nhiều tầm mức và tầng nấc đa dạng, có ý nghĩa trực tiếp và gián tiếp.

HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA HÀ NỘI TRONG CHẶNG ĐƯỜNG ĐẦU ĐỔI MỚI (1986-1996)

Nguyễn Thị Mai Hoa

ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN

Trong chiều dài hàng ngàn năm dựng nước, giữ nước, Hà Nội-Thăng Long văn hiến không chỉ luôn vững vàng mà còn đi đầu trong mọi đổi thay của đất nước, giữ sắc thái rất riêng của mình. Là trái tim của cả nước, với vai trò “đầu tàu”, Hà Nội hội tụ đầy đủ những ưu thế, điều kiện thuận lợi để xây dựng cũng như phát triển quan hệ đối ngoại, thực hiện giao lưu quốc tế với các Thủ đô, các trung tâm chính trị, kinh tế- văn hóa thế giới. Với thế mạnh nói trên, khi Đảng, Nhà nước Việt Nam chủ trương điều chỉnh chính sách đối ngoại nhằm phá vỡ thế bao vây, cấm vận về kinh tế, cô lập về chính trị, mở rộng quan hệ quốc tế, Hà Nội đã nhanh chóng nắm bắt vận hội, đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại, coi đó là đòn bẩy quan trọng đối với sự phát triển mọi mặt của thành phố, nhất là kinh tế.

QUÂN TÌNH NGUYỆN VIỆT NAM TRÊN CHIẾN TRƯỜNG HẠ LÀO (1970-1971)

                           Nguyễn Thị Mai Hoa

Từ năm 1969, Mỹ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động quân sự, đưa chiến tranh đặc biệt ở Lào lên một bước mới với sự tham gia của lực lượng không quân Mỹ, đồng thời đẩy mạnh chiến tranh ở Việt Nam, hy vọng cản trở sự phối hợp chiến đấu giữa các nước Đông Dương. Sau thắng lợi có ý nghĩa chiến lược của quân và dân ba nước Đông Dương mùa khô 1969-1970, tình hình chiến trường tiếp tục có những diễn biến phức tạp. Trong điều kiện đó, Trung ương Đảng Lao động Việt Nam hạ quyết tâm chuẩn bị lực lượng, sẵn sàng đối phó, đánh bại mọi kế hoạch quân sự của Mỹ và đồng minh.

QUÂN TÌNH NGUYỆN VIỆT NAM PHỐI HỢP HOẠT ĐỘNG VỚI LỰC LƯỢNG VŨ TRANG CAMPUCHIA (1979-1989)

Nguyễn Thị Mai Hoa

Ra khỏi chiến tranh chưa bao lâu, lịch sử lại đặt hai dân tộc Việt Nam và Campuchia trước những thử thách mới: Tập đoàn Polpot - Iengxari  thực hiện chính sách diệt chủng, đồng thời tiến hành các cuộc xâm lấn, đánh chiếm biên giới Việt Nam. “Giúp bạn là tự giúp mình”, không cam tâm ngồi nhìn nhân dân Campuchia diệt vong, một lần nữa, Quân tình nguyện Việt Nam không ngại ngần chia sẻ máu xương, bước tiếp, sát cánh cùng nhân dân Campuchia chiến đấu.

UKRAINE: ĐẰNG SAU CUỘC CHIẾN DI TÍCH

         1- Theo dòng sự kiện

Ngày 28-9-2014, tại Thành phố Kharkov (Ukraine), khoảng 8.000 đã tham dự cuộc biểu tình “Vì một Ukraine thống nhất”. Với những băng rôn mang hàng chữ: “Hãy loại bỏ tư tưởng nô lệ, phụ thuộc vào Moscow trong bản thân mỗi người!”; "Tổ quốc!", "Tương lai!”…, đoàn người biểu tình tiến về khu vực trung tâm, nơi có Quảng trường Tự do[1] lớn nhất thành phố và bắt đầu hành động. Người biểu tình dùng cưa điện cưa một bên chân tượng V.I.Lenin, dùng dây kéo bức tượng. Sau 4 giờ đồng hồ, bức tượng bằng đồng cao 8,5 mét đặt trên một bệ đá hoa cương màu huyết dụ (tương tự như đá trên Lăng V.I.Lenin ở Quảng trường Đỏ) đã bị kéo đổ[2]. Được khánh thành vào ngày 5-11-1963, đây là tượng đài V.I.Lenin lớn nhất Ukraine.

GIÚP ĐỠ QUÂN SỰ CỦA LIÊN XÔ CHO QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG CHIẾN TRANH VIỆT NAM (1954-1975)

Nguyễn Thị Mai Hoa

ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN

Được thành lập vào ngày 22-12-1944 với lực lượng nòng cốt chỉ có 34 chiến sĩ, Quân đội nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) là quân đội từ nhân dân mà, vì nhân dân mà chiến đấu. Khởi đầu, “là một quân đội thơ ấu. Tinh thần dũng cảm có thừa, nhưng thiếu vũ khí, thiếu kinh nghiệm, thiếu cán bộ, thiếu mọi mặt”, sự trưởng thành ngày hôm nay của QĐNDVN là nhờ những nỗ lực tự thân kết hợp với sự giúp đỡ, hỗ trợ về quân sự của các nước XHCN, nhất là Liên Xô. Nhờ đó, QĐNDVN không ngừng lớn mạnh, phát triển vượt bậc từ con người, đến trang bị vũ khí, khí tài và kinh nghiệm chiến đấu.

ĐIỆN BIÊN PHỦ - GENÈVE: CHIẾN THẮNG CÓ DÀNH CHO “NGƯỜI TRONG CUỘC”?

Nguyễn Thị Mai Hoa

Ngày 7-5-1954, một ngày trước khi giai đoạn thứ hai của Hội nghị Genève khai mạc, cứ điểm Điện Biên Phủ thất thủ. Điện Biên Phủ không chỉ đặt một dấu ấn quan trọng trong lịch sử Việt Nam, mà còn trở thành một sự kiện gắn với lịch sử nước Pháp và thế giới. Tại thời điểm đó, sự kiện “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” đã có ảnh hưởng quan trọng đối với Hội nghị Genève – Hội nghị sắp xếp lại thế giới nửa sau thế kỷ XX; tuy nhiên, kết quả của Hội nghị lại đặt ra những câu hỏi cho hậu thế tiếp tục tìm kiếm câu trả lời…

CHIẾN LƯỢC LẤN CHIẾM LÃNH THỔ, LÃNH HẢI VIỆT NAM CỦA TRUNG QUỐC: THỜI ĐIỂM HÀNH ĐỘNG VÀ THÔNG ĐIỆP

Nguyễn Thị Mai Hoa

Trung Quốc là quốc gia nhiều tham vọng; trong đó, tham vọng về mở rộng ảnh hưởng, mở rộng địa bàn hoạt động, mở rộng cương vực sinh tồn, lãnh thổ, đất đai là một trong những trục có tính xuyên suốt, nhất quán từ lịch sử tới hiện tại. Áp lực dân số và “ước mơ Trung Hoa” – “ước mơ” trỗi dậy một cách nhanh chóng, trở thành siêu cường có khả năng chi phối thế giới càng củng cố, thúc đẩy Trung Quốc thực hiện chiến lược “lấn dần”, “chèn ép”, tranh đoạt đất đai, sông biển của láng giềng, nhất là của các nước láng giềng nhỏ và yếu hơn.

KATYN – GIẢI MÃ BÍ ẨN LỊCH SỬ

Nguyễn Thị Mai Hoa

Đại học Quốc gia Hà Nội

Trong những năm tháng tồn tại, Liên Xô đã có không ít bí mật, trong đó, có những bí mật có khả năng ảnh hưởng đến uy tín và an ninh quốc gia; vì thế, được che chắn, bảo vệ một cách hết sức cẩn trọng với nỗ lực của cả hệ thống chính trị. Chỉ sau khi Liên bang Cộng hòa XHCN Xô-viết sụp đổ, với độ lùi thời gian và dưới tác động của các yếu tố khách quan, chủ quan, những bí mật đó mới dần được hé lộ. Một trong những bí mật như vậy có tên gọi “Sự kiện bi thảm Katyn”.

LIÊN XÔ VỚI CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM (1946-1954)

Nguyễn Thị Mai Hoa

Đại học Quốc gia Hà Nội

Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, hưởng niềm vui độc lập chưa trọn, Việt Nam Dân chủ cộng hòa đã phải đối diện với cuộc chiến tranh tái chiếm Đông Dương của Pháp. Tháng 12-1946, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Với phương châm "ngoại giao là làm cho nước mình ít kẻ thù và nhiều bạn đồng minh hơn hết"[1], Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa nỗ lực mở cánh cửa ra thế giới, tìm kiếm sự ủng hộ của các lực lượng tiến bộ, dân chủ, đặc biệt là của Liên Xô đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tuy nhiên, đó là một quá trình không hề đơn giản, dễ dàng.